20.02.2025 tarihinde Adana’nın Feke ilçesinde, “ ” projesi kapsamında Yerel Politika Diyaloğu Planlama Toplantısı gerçekleştirildi. Şubat 2025’te düzenlenen toplantıda, tarımsal üretim, fiyatlama mekanizmaları ve piyasa dengelerinde yaşanan yapısal sorunlar ele alındı.

 “Tarım Politikaları Sahadan Kopuk”

Toplantıda söz alan katılımcılar, tarım alanında yetkili kurumların ve karar vericilerin sahaya ve üretim gerçeklerine yeterince hâkim olmadığını vurguladı. Tarım politikalarının çoğu zaman üretim dinamikleri dikkate alınmadan oluşturulduğu, bunun da çiftçiyi doğrudan olumsuz etkilediği ifade edildi.

Küçük Üretim Değişimleri Büyük Fiyat Dalgalanmalarına Yol Açıyor

Katılımcılar, tarım sektörünün son derece kırılgan bir yapıya sahip olduğuna dikkat çekti. Bir tarım ürününde yaşanan %10’luk üretim artışının fiyatları %50’ye varan oranlarda düşürebildiği, buna karşılık %10’luk üretim düşüşünün fiyatları %50 oranında artırabildiği belirtildi. Bu düzeyde bir dalgalanmanın başka hiçbir sektörde görülmediği vurgulandı.

İthalat Politikaları Planlı Olmalı

Toplantıda, fiyat artışlarının yaşandığı dönemlerde yalnızca ihtiyaç kadar ithalat yapılmasının piyasa dengesini sağlayabileceği ifade edildi. Ancak ihtiyacın üzerinde ve plansız yapılan ithalatın, yerli üreticiye ciddi zarar verdiği vurgulandı. İthalat politikalarının, üreticiyi koruyacak şekilde kontrollü yürütülmesi gerektiği dile getirildi.

Üretim Fazlası Üreticiyi Zarara Sürüklüyor

Üretimin fazla olduğu yıllarda yeterli piyasa düzenlemesi yapılmadığı için üreticinin zarar ettiği ifade edildi. Soğan örneği üzerinden, ihracata ton başına prim verilerek piyasanın dengelenebileceği; bu sayede hem üretici zararının hem de fiyat dalgalanmalarının önüne geçilebileceği belirtildi.

Depolama Sorunu ve Yanlış Algı

Uygun depolama altyapısının yetersizliği nedeniyle ürünlerin çürüdüğü; buna rağmen kamuoyunda üreticilerin “stokçuluk yaptığı” yönünde yanlış bir algı oluştuğu dile getirildi. Bu durumun çiftçiyi hem ekonomik hem de sosyal açıdan yıprattığı ifade edildi.

Zeytin ve Uçucu Yağ Üretiminde Bilinç Eksikliği

Toplantıda, yağ fabrikalarının artmasıyla birlikte kaliteli sofralık zeytinlerin yağlık olarak kullanıldığı, bunun da ürün değerini düşürdüğü belirtildi. Ayrıca uçucu yağ üretiminde maliyetlerin ürün fiyatlarını karşılamadığı, bu nedenle birçok üreticinin bu alandan çekilmek zorunda kaldığı vurgulandı.

“Sorun Planlama ve Piyasa Düzenlemesi”

Toplantının sonunda, tarımda temel sorunun yalnızca üretim değil; planlama, piyasa düzenlemesi, depolama altyapısı ve bilgi temelli politika eksikliği olduğu konusunda ortak görüş oluştu. Katılımcılar, saha gerçeklerinden kopuk tarım politikalarının sürdürülebilir olmadığını ve üreticinin korunmadığı bir sistemin devam edemeyeceğini ifade etti.