Τοποθεσία: Σμύρνη
Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε με σκοπό τη συστηματική συγκέντρωση των ευρημάτων σχετικά με την παρακολούθηση πολιτικών και τις δραστηριότητες πεδίου που πραγματοποιήθηκαν στην πιλοτική επαρχία της Σμύρνης στο πλαίσιο του έργου «Γεωργία Ακριβείας για ένα πιο Πράσινο Αύριο: Συνηγορία για τη Βιώσιμη Γεωργία», το οποίο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το έργο στοχεύει στη διεύρυνση των πρακτικών βιώσιμης γεωργίας και γεωργίας ακριβείας, στην ενίσχυση της ικανότητας συνηγορίας και παρακολούθησης και στη δημιουργία ενός συνεχούς κύκλου μάθησης και βελτίωσης, προσανατολισμένου στο πεδίο, μέσω πιλοτικών εφαρμογών.
Στη μελέτη υιοθετήθηκε προσέγγιση μικτών μεθόδων. Αρχικά πραγματοποιήθηκε ανάλυση γραφείου με βάση επίσημα στατιστικά στοιχεία, εκθέσεις φορέων και τη σχετική νομοθεσία· στη συνέχεια, οι απόψεις των αγροτών συγκεντρώθηκαν θεματικά στη συνάντηση παρακολούθησης πολιτικών που πραγματοποιήθηκε στη Σμύρνη. Μέσω της δομής του Γεωργικού Συμβουλίου Αγροτών που συστάθηκε στο πλαίσιο του έργου, τα στοιχεία παρακολούθησης από τους εκπροσώπους των αγροτών κάθε πιλοτικής επαρχίας συλλέγονταν τακτικά και οι παρατηρήσεις πεδίου συστηματοποιήθηκαν. Τέλος, στις αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν μαζί με τους παραγωγούς κατά τις επισκέψεις πεδίου, εξετάστηκαν επί τόπου τα σφάλματα εφαρμογής σε επίπεδο αγροτεμαχίου, οι κίνδυνοι απώλειας απόδοσης και οι ανάγκες βελτίωσης· τα ευρήματα ορίστηκαν με βάση τις διαδικασίες και τα δεδομένα και όχι με αναφορά σε πρόσωπα ή φορείς. Για κάθε εύρημα διαμορφώθηκαν βήματα δράσης εφαρμόσιμα βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα.
Ανάλυση της αγροτικής διάρθρωσης και του δυναμικού της επαρχίας Σμύρνης
1.Αγροτική διάρθρωση
1.1. Γενικές πληροφορίες για την επαρχία
Η Σμύρνη είναι η τρίτη πολυπληθέστερη επαρχία της Τουρκίας, με πληθυσμό περίπου 4,4 εκατομμυρίων κατοίκων. Η επαρχία βρίσκεται στα δυτικά της Περιοχής του Αιγαίου και περιβάλλεται βόρεια από τα όρη Μάντρα, νότια από τον κόλπο του Κουσάντασι, δυτικά από τη χερσόνησο του Τσεσμέ και ανατολικά από τις επαρχίες Μανίσα και Αϊδίνιο.
Πίνακας 1. Γενικές πληροφορίες για την επαρχία Σμύρνης
Πηγή: Τουρκική Στατιστική Υπηρεσία (TÜİK) 2024, * Υπουργείο Γεωργίας και Δασών (Τουρκίας), δεδομένα του Συστήματος Μητρώου Αγροτών (ÇKS), έτος παραγωγής 2025
Υποδομή αγροτικής παραγωγής της επαρχίας
Λεκάνες ποταμών: λεκάνη του Γκεντίζ και λεκάνη του Μικρού Μαιάνδρου
Μήκος ακτογραμμής: ~629 km
Γεωργική γη: ~350 χιλιάδες εκτάρια (κατά προσέγγιση)
Ποσοστό αρδεύσιμης γης: 40%+
Κλίμα: μεσογειακό κλίμα
Μέση θερμοκρασία: 17–18°C
Βροχόπτωση: 650–700 mm/έτος
Οι συνθήκες αυτές καθιστούν δυνατή τη διαφοροποιημένη παραγωγή στις καλλιέργειες, την κτηνοτροφία και την αλιεία.
2. Προφίλ αγροτικής παραγωγής
Την περίοδο 2021–2024, η Σμύρνη ξεχωρίζει για την ανάπτυξη με βάση την παραγωγικότητα στα φρούτα, για την αύξηση στα λαχανικά που στηρίζεται στην επέκταση της καλλιεργούμενης έκτασης και για την εξασθένηση στις αροτραίες καλλιέργειες, η οποία χαρακτηρίζεται από μείωση των αποδόσεων. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η διαχείριση του νερού, η κλιματική ανθεκτικότητα και οι πρακτικές αύξησης της απόδοσης (γεωργία ακριβείας, σωστή λίπανση, κατάλληλη κατεργασία του εδάφους, βελτιστοποίηση του καλλιεργητικού προτύπου) έχουν κρίσιμη σημασία, ιδίως για την ομάδα των αροτραίων καλλιεργειών.
Η Σμύρνη είναι σημαντικός παραγωγός στην Τουρκία
Ελιές και ελαιόλαδο
Σταφύλια (εξαγωγές άσπερμης σταφίδας)
Καπνός
Βαμβάκι
Λαχανικά και φρούτα (ντομάτες, πιπεριές, εσπεριδοειδή, σύκα)
Παραγωγή θερμοκηπίου (ιδίως στη λεκάνη του Μικρού Μαιάνδρου)
2.1 Πρότυπο παραγωγής και εξειδίκευση της επαρχίας
Στις ομάδες προϊόντων που εξετάστηκαν, η επαρχία της Σμύρνης παρουσιάζει σαφή βαρύτητα της παραγωγής στις οπωροκηπευτικές καλλιέργειες (φρούτα και λαχανικά). Τα μερίδιά της στη συνολική παραγωγή της Τουρκίας δείχνουν ότι το αγροτικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της επαρχίας συγκεντρώνεται ιδίως σε φρούτα και λαχανικά με υψηλό δυναμικό προστιθέμενης αξίας. Αυτό υποδηλώνει μια εξειδίκευση συμβατή με τις κλιματικές συνθήκες της Σμύρνης, τις δυνατότητες πρόσβασης στην αγορά και την αγροβιομηχανική της υποδομή.
2.2 Αροτραίες καλλιέργειες: επιλεκτικοί τομείς ισχύος, γενικά χαμηλό εθνικό μερίδιο
Μεταξύ επιλεγμένων αροτραίων καλλιεργειών, το μερίδιο της Σμύρνης στην παραγωγή της Τουρκίας είναι περιορισμένο στα βασικά σιτηρά, όπως το σιτάρι (0,85%), ο αραβόσιτος για καρπό (0,75%) και το κριθάρι (1,15%). Αντίθετα, το μερίδιό της αυξάνεται αισθητά στο βαμβάκι (σύσπορο βαμβάκι) (7,11%) και στις πατάτες (6,94%). Το εύρημα αυτό δείχνει ότι, στην παραγωγή αροτραίων καλλιεργειών, η Σμύρνη έχει μια (επιλεκτική) δομή παραγωγής που συγκεντρώνεται σε συγκεκριμένες καλλιέργειες, αντί να αποτελεί γενικό κέντρο παραγωγής σιτηρών.
2.3 Φρούτα: ισχυρή θέση στα προϊόντα με υψηλό μερίδιο
Τα στοιχεία για επιλεγμένα φρούτα δείχνουν ότι το μερίδιο της Σμύρνης στην παραγωγή της Τουρκίας είναι ιδιαίτερα υψηλό στα σύκα (22,07%), στα μανταρίνια σατσούμα (20,67%) και στις ελαιοποιήσιμες ελιές (17,92%). Αξιοσημείωτο μερίδιο υπάρχει επίσης στην παραγωγή κερασιών (13,69%). Οι δείκτες αυτοί υποδηλώνουν ότι η Σμύρνη διαθέτει στρατηγική παραγωγική ικανότητα σε προϊόντα τόσο για την εγχώρια αγορά όσο και για εξαγωγή και ότι στηρίζει ένα ισχυρό αγροτικό οικοσύστημα όσον αφορά την ποιότητα, την τυποποίηση και την ικανότητα εμπορίας.
2.4 Λαχανικά: υψηλή εκπροσώπηση σε εθνικό επίπεδο και ισχύς στην αγορά
Μεταξύ επιλεγμένων λαχανικών, το μερίδιο της Σμύρνης στην παραγωγή της Τουρκίας είναι πολύ υψηλό στα αγγούρια για τουρσί (29,25%) και στο σπανάκι (23,15%). Οι ντομάτες για πελτέ (14,12%) αντικατοπτρίζουν την ισχυρή παραγωγική ικανότητα της Σμύρνης στα προϊόντα που προμηθεύουν πρώτες ύλες στη βιομηχανία. Αν και το μερίδιο στις πιπεριές για πελτέ (4,07%) είναι πιο περιορισμένο, θεωρείται υποστηρικτικό για τη βιομηχανία μεταποίησης και την αλυσίδα εφοδιασμού. Η δομή αυτή δείχνει ότι η Σμύρνη έχει υψηλό βαθμό εκπροσώπησης σε εθνικό επίπεδο στην παραγωγή λαχανικών, τόσο ως προς την κλίμακα παραγωγής όσο και ως προς την ενσωμάτωση στην αγορά.
3.Σμύρνη, Ιούλιος 2025: μετεωρολογική κατάσταση και αξιολόγηση αγροτικών κινδύνων
Περίοδος: Ιούλιος 2025
Πλαίσιο: υδρολογικό έτος 2025 (1 Οκτωβρίου 2024 – 31 Ιουλίου 2025)
3.1. Γενική κατάσταση
Τον Ιούλιο του 2025, η μέση βροχόπτωση σε ολόκληρη την Τουρκία ήταν 9,6 mm. Σε σύγκριση με την κανονική τιμή της περιόδου 1991–2020 (15,6 mm), η τιμή αυτή περιορίστηκε στο 39% της κανονικής και ήταν κατά 71% χαμηλότερη από τη βροχόπτωση του Ιουλίου 2024 (32,7 mm). Ο μέσος αριθμός ημερών βροχής σε ολόκληρη την Τουρκία ήταν 2,8, κάτω από την κανονική τιμή (3,2 ημέρες).
3.2. Ευρήματα με επίκεντρο τη Σμύρνη
Σε ολόκληρη την Περιοχή του Αιγαίου (εκτός από τη ζώνη Ουσάκ–Αφιόν Καραχισάρ–Ντενιζλί), η βροχόπτωση του Ιουλίου αναφέρεται ότι μειώθηκε κατά περισσότερο από 80% σε σύγκριση με την κανονική. Η κατάσταση αυτή επέτεινε τις συνθήκες μετεωρολογικής ξηρασίας στη Σμύρνη.
Αναφέρθηκε ότι ο αριθμός των ημερών βροχής έπεσε σε ορισμένα σημεία γύρω από τη Μανίσα και τη Σμύρνη έως και σε 1 ημέρα. Πρόκειται για δείκτη που αυξάνει την απώλεια υγρασίας εδάφους και εντείνει το υδατικό στρες στα φυτά.
Σύμφωνα με την περιφερειακή αξιολόγηση, παρότι η συγκομιδή είχε ολοκληρωθεί τον Ιούλιο, αναφέρθηκε κίνδυνος ξηρασίας λόγω ανεπαρκούς βροχόπτωσης και υψηλών θερμοκρασιών στις επαρχίες Μούγλα, Μανίσα και Σμύρνη.
3.3. Το πλαίσιο του υδρολογικού έτους 2025
Κατά το υδρολογικό έτος 2025 (1 Οκτωβρίου 2024–31 Ιουλίου 2025), η μέση βροχόπτωση σε ολόκληρη την Τουρκία ήταν 393,2 mm· ήταν κατά 26% χαμηλότερη από την κανονική τιμή του υδρολογικού έτους (533,7 mm) και κατά 28% χαμηλότερη από τη βροχόπτωση της ίδιας περιόδου του προηγούμενου έτους (549,3 mm). Αναφέρθηκε ότι η βροχόπτωση του υδρολογικού έτους των 10 μηνών έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 52 ετών. Το σωρευτικό αυτό έλλειμμα βροχόπτωσης είναι ένας από τους κύριους παράγοντες που αυξάνουν τη ζήτηση νερού άρδευσης και την πίεση στην παραγωγή στη Σμύρνη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
3.4. Επιπτώσεις στη γεωργία
Κίνδυνος ξηρασίας: Ο συνδυασμός χαμηλής βροχόπτωσης και υψηλών θερμοκρασιών αυξάνει τον κίνδυνο απωλειών απόδοσης και ποιότητας, ιδίως στην παραγωγή που εξαρτάται από την άρδευση.
Επίπτωση του παγετού: Αναμένονται απώλειες απόδοσης σε οπωρώνες και αμπελώνες ως αποτέλεσμα της καταστροφής από τον παγετό που σημειώθηκε τον Απρίλιο. Δεδομένου του προτύπου παραγωγής φρούτων/αμπελιών της Σμύρνης, ο κίνδυνος αυτός είναι κρίσιμος για τα αποτελέσματα της παραγωγής.
Πίεση από ασθένειες και εχθρούς: Αναφέρεται ότι οι εργασίες φυτοπροστασίας συνεχίζονται σε οπωρώνες και αμπελώνες· η αύξηση του στρες των φυτών σε ξηρές και θερμές συνθήκες αυξάνει την ανάγκη διαχείρισης ασθενειών/εχθρών.
Κίνδυνος πυρκαγιάς: Αναφέρθηκε ότι οι πυρκαγιές του Ιουλίου προκάλεσαν ζημιές σε γεωργικές εκτάσεις. Στη Σμύρνη, ο κίνδυνος αυτός θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύων αλλά υψηλής επίπτωσης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
3.5. Συμπέρασμα
Οι τρέχοντες δείκτες δείχνουν ότι οι συνθήκες μετεωρολογικής ξηρασίας έγιναν έντονες στη Σμύρνη τον Ιούλιο του 2025 λόγω ανεπαρκούς βροχόπτωσης, υψηλών θερμοκρασιών και μικρού αριθμού ημερών βροχής, και ότι, λόγω του ελλείμματος βροχόπτωσης που σωρεύτηκε κατά το υδρολογικό έτος 2025, ο κίνδυνος πρέπει να αξιολογείται ως σωρευτικός και όχι ως εποχικός. Επιπλέον, οι πιθανές απώλειες απόδοσης που προκάλεσε ο παγετός του Απριλίου αποτελούν σημαντικό παράγοντα που θα μπορούσε να μειώσει τις επιδόσεις της περιόδου, ιδίως στην παραγωγή φρούτων και σταφυλιών.
Η γεωργική παραγωγή και η διαχείριση των υδάτων στη Σμύρνη καθορίζονται από τη δυναμική του υδατικού ισοζυγίου και της κατανομής του νερού σε κλίμακα λεκάνης, κυρίως στις λεκάνες του Γκεντίζ και του Μικρού Μαιάνδρου. Τα Σχέδια Διαχείρισης Ξηρασίας που έχουν καταρτιστεί για τις λεκάνες αυτές στοχεύουν να αναδείξουν την επίπτωση της κλιματικής αλλαγής στα συστήματα των λεκανών μέσω αναλύσεων που βασίζονται σε κλιματικές προβολές, να αξιολογήσουν το τρέχον και το προβλεπόμενο ισοζύγιο προσφοράς–ζήτησης νερού και να ορίσουν προληπτικά/προσαρμοστικά μέτρα για την αντιμετώπιση της ξηρασίας. Στο επίσημο πλαίσιο για τις υποδομές άρδευσης, τα στοιχεία της 2ης Περιφερειακής Διεύθυνσης της Γενικής Διεύθυνσης Κρατικών Υδραυλικών Έργων (DSİ) δείχνουν ότι ένα μέρος της αρδεύσιμης γης στο δυναμικό γεωργικής γης της επαρχίας αρδεύεται πράγματι, ενώ το υπόλοιπο βρίσκεται σε στάδιο επένδυσης, προγράμματος ή μελέτης. Αυτό επιβεβαιώνει την ανάγκη να αυξηθεί η αποδοτικότητα της άρδευσης και να ενισχυθεί η διαχείριση της κατανομής του νερού απέναντι στην αυξανόμενη πίεση στους υδατικούς πόρους λόγω της κλιματικής αλλαγής. Όσον αφορά την ύδρευση των πόλεων, η τακτική δημοσίευση από την İZSU επικαιροποιημένων δεικτών πληρότητας και όγκου νερού για το σύστημα φραγμάτων της Σμύρνης παρέχει σημαντική βάση δεδομένων για την παρακολούθηση της μεταβλητότητας της υδροδότησης κατά τις ξηρές περιόδους και για την τεκμηριωμένη υποστήριξη των διαδικασιών λήψης αποφάσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, καθώς αυξάνονται η θερμοκρασία και η εξάτμιση, αναμένεται να αυξηθεί η ζήτηση νερού για τη γεωργία και η ζήτηση άρδευσης να κορυφωθεί τους καλοκαιρινούς μήνες· η τάση αυτή αυξάνει την πίεση στην κατανομή του νερού μεταξύ των τομέων κατά τις ξηρές περιόδους. Η διαχείριση των υδάτων της Σμύρνης δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στο τοπικό καθεστώς βροχοπτώσεων· απαιτεί μια ολιστική προσέγγιση σχεδιασμού που να περιλαμβάνει την ευαισθησία στην ξηρασία σε κλίμακα λεκάνης, καθώς και τις μεταφορές νερού μεταξύ λεκανών και τους μηχανισμούς κατανομής. Κατά συνέπεια, ως πρωταρχική ατζέντα για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή θεωρούνται η αύξηση της αποδοτικότητας της άρδευσης, η ενίσχυση της πειθαρχίας στην κατανομή, η ενδυνάμωση της διαχείρισης των υπόγειων υδάτων, η ανάπτυξη ικανότητας έγκαιρης προειδοποίησης και παρακολούθησης των κλιματικών κινδύνων και η διεύρυνση του σχεδιασμού με επίκεντρο τα καλλιεργητικά πρότυπα και το υδατικό αποτύπωμα.
3.6. Προτεινόμενοι τομείς εστίασης
Σχεδιασμός άρδευσης και αποδοτικότητα νερού: έξυπνη άρδευση, μείωση των απωλειών και διαρροών νερού, παρακολούθηση σε επίπεδο αγρού
Διαχείριση κλιματικών κινδύνων: έγκαιρη προειδοποίηση για παγετό/ξηρασία, ευρύτερη χρήση της ασφάλισης, ανθεκτικές ποικιλίες και τεχνικές καλλιέργειας
Συνέχεια της παραγωγής: ποιότητα και ιχνηλασιμότητα στις οπωροκηπευτικές καλλιέργειες, σχέδιο διαχείρισης ασθενειών/εχθρών
Επιπτώσεις καταστροφών: μείωση του κινδύνου πυρκαγιάς και προστασία της γεωργικής γης
4. Ενισχύσεις και δάνεια
4.1. Πρόγραμμα Στήριξης Επενδύσεων Αγροτικής Ανάπτυξης (KKYDP) (2021-2025)
Φορέας υλοποίησης: Υπουργείο Γεωργίας και Δασών / Γενική Διεύθυνση Αγροτικής Μεταρρύθμισης. Νομοθεσία:
1- Προεδρική Απόφαση· η Απόφαση για τη Στήριξη Οικονομικών Επενδύσεων με Βάση τη Γεωργία και Επενδύσεων σε Αγροτικές Οικονομικές Υποδομές στο πλαίσιο των Ενισχύσεων Αγροτικής Ανάπτυξης, η οποία τέθηκε σε ισχύ βάσει του άρθρου 19 του Νόμου περί Γεωργίας αριθ. 5488 της 18.4.2006 και με την Προεδρική Απόφαση αριθ. 2800 της 27.7.2020
2- Κανονιστική Ανακοίνωση· Κανονιστική Ανακοίνωση για τη Στήριξη Επενδύσεων με Βάση τη Γεωργία στο πλαίσιο των Ενισχύσεων Αγροτικής Ανάπτυξης (Κανονιστική Ανακοίνωση αριθ.: 2024/43)
Σκοπός της εφαρμογής του KKYDP είναι η στήριξη έργων που αυξάνουν και διαφοροποιούν τα εισοδήματα των παραγωγών, ενσωματώνουν νέα τεχνολογία και βασίζονται στην ανάπτυξη και τη διάδοση της μικρής και μεσαίας βιομηχανίας με βάση τη γεωργία. Στο πλαίσιο αυτό, το 50% του επιλέξιμου ποσού του έργου χορηγείται ως επιχορήγηση. Ο προϋπολογισμός του έργου καταρτίζεται χωρίς ΦΠΑ (φόρο προστιθέμενης αξίας).
Καλύπτει θέματα που αφορούν τις πληρωμές επιχορηγήσεων για επενδύσεις φυσικών και νομικών προσώπων σε οικονομικές δραστηριότητες με βάση τη γεωργία, με προτεραιότητα στις γυναίκες, στους νέους επιχειρηματίες, στις αγροτικές οργανώσεις και στους επενδυτές που θα εγκατασταθούν σε OTB.
4.2 Γεωργικές ενισχύσεις του Υπουργείου
4.2.1 Ενισχύσεις φυτικής παραγωγής (2025–2027)
Α) Νομοθεσία και νομική βάση
Προεδρική Απόφαση (αριθ. 8859): το πλαίσιο των ενισχύσεων για τη φυτική παραγωγή και ορισμένων άλλων γεωργικών ενισχύσεων κατά την περίοδο 2025–2027. (
Κανονιστική Ανακοίνωση (αριθ.: 2024/39): τέθηκε σε ισχύ με τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα (της Τουρκίας) αριθ. 32769 (5η επαναληπτική έκδοση) της 31 Δεκεμβρίου 2024· ορίζει τις αρχές εφαρμογής.
Β) Γενικές αρχές
Για τη λήψη των ενισχύσεων απαιτείται εγγραφή στα συστήματα μητρώου του Υπουργείου (π.χ. ÇKS κ.λπ.) κατά το σχετικό έτος παραγωγής.
Στις ενισχύσεις Βασικής / Προγραμματισμένης Παραγωγής / Ανάπτυξης της Παραγωγής, το ποσό υπολογίζεται ως «αξία συντελεστή ενίσχυσης × συντελεστής ενίσχυσης».
Αξία συντελεστή ενίσχυσης για το έτος παραγωγής 2025: 244 TL/στρέμμα (επικαιροποιείται ετησίως).
4.2.2 Βασική ενίσχυση
Η βασική ενίσχυση έχει σχεδιαστεί ώστε να καλύπτει το 50% του κόστους πετρελαίου κίνησης και το 25% του κόστους λιπασμάτων.
Πίνακας 10. Κατηγορίες βασικής ενίσχυσης (2025 – αξία συντελεστή 244 TL/στρέμμα)
4.2.3 Ενίσχυση προγραμματισμένης παραγωγής
Καταβάλλεται επιπλέον της βασικής ενίσχυσης στους αγρότες που καλλιεργούν προϊόντα της προγραμματισμένης παραγωγής στις λεκάνες που έχουν ανακοινωθεί· με τον τρόπο αυτό, στην προγραμματισμένη παραγωγή καλύπτεται το 100% του κόστους πετρελαίου κίνησης και το 50% του κόστους λιπασμάτων. Ο κατάλογος των προϊόντων της προγραμματισμένης παραγωγής περιλαμβάνει κριθάρι, κνήκο, ηλίανθο (ελαιούχο), σιτάρι, κανόλα, ξερά φασόλια, φακές, αραβόσιτο (για καρπό), ρεβίθια, βαμβάκι (σύσπορο), πατάτες, ξερά κρεμμύδια, σόγια και κτηνοτροφικά φυτά.
Πίνακας 11. Ενίσχυση προγραμματισμένης παραγωγής (2025)
Σημειώσεις εφαρμογής
Για το σύσπορο βαμβάκι απαιτούνται έγγραφα όπως τιμολόγιο για εγχώρια παραγόμενο και πιστοποιημένο σπόρο και αντίγραφο του πιστοποιητικού· η κανονιστική ανακοίνωση ορίζει επίσης χρονικά διαστήματα και τεχνικές προϋποθέσεις.
Στις επαρχίες που έχουν οριστεί ως γαλακτοπαραγωγικές λεκάνες, εφαρμόζεται πρόσθετο ποσοστό ενίσχυσης προγραμματισμένης παραγωγής για τους παραγωγούς κτηνοτροφικών φυτών.
4.2.3 Ενίσχυση λόγω περιορισμού υπόγειων υδάτων
Στις λεκάνες όπου έχει κηρυχθεί περιορισμός υπόγειων υδάτων, καταβάλλεται «Ενίσχυση λόγω Περιορισμού Υπόγειων Υδάτων» για καθορισμένα προϊόντα, επιπλέον της Βασικής + Προγραμματισμένης ενίσχυσης.
Πίνακας 12. Ενίσχυση λόγω περιορισμού υπόγειων υδάτων (2025)
Ενίσχυση ανάπτυξης της παραγωγής
Ενίσχυση χρήσης πιστοποιημένου σπόρου (2025)
Εγχώριος και εθνικός πιστοποιημένος σπόρος (πρόσθετη ενίσχυση) – 2025
Πραγματοποιείται πρόσθετη πληρωμή με συντελεστή 0,60 για τον ηλίανθο (ελαιούχο), τον αραβόσιτο (για καρπό) και το βαμβάκι (σύσπορο) και με συντελεστή 1,00 για τις πατάτες.
4.2.4 Ενίσχυση χρήσης πιστοποιημένων/τυποποιημένων δενδρυλλίων (2025)
4.2.5 Ενίσχυση βιολογικής γεωργίας (2025)
Ενίσχυση Ορθών Γεωργικών Πρακτικών (İTU) (2025)
4.3 Ενίσχυση στερεών οργανικών / οργανοανόργανων λιπασμάτων (2025)
Συντελεστής: 0,21 → 51,24 TL/στρέμμα
4.4 Βιολογική και βιοτεχνική καταπολέμηση (2025)
Πακέτο ενίσχυσης για καλλιέργειες υπό κάλυψη: 3.825 TL/στρέμμα
Πακέτο ενίσχυσης για υπαίθριες καλλιέργειες: 1.305 TL/στρέμμα
4.5 Ενίσχυση για τον καρκίνο της πατάτας (2025)
200 TL/στρέμμα για εναλλακτικές καλλιέργειες/αγρανάπαυση στο πλαίσιο μέτρων καραντίνας (σύμφωνα με την κανονιστική ανακοίνωση/απόφαση).
4.6 Ενίσχυση ενοικίου για προϊόντα που αποθηκεύονται σε αδειοδοτημένες αποθήκες
Η ενίσχυση ενοικίου καταβάλλεται σε παραγωγούς/οργανώσεις παραγωγών εγγεγραμμένους στο ÇKS για σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, βρώμη, αραβόσιτο, αναποφλοίωτο ρύζι/ρύζι, φακές, ρεβίθια, φασόλια, ηλίανθο, σόγια, βαμβάκι, φουντούκια, αποξηραμένα βερίκοκα, φιστίκια Αιγίνης, σταφίδες, ελιές και ελαιόλαδο.
Τα μισθώματα βασίζονται στις τιμές του τιμολογίου του Υπουργείου Εμπορίου· η κανονιστική ανακοίνωση ορίζει επίσης την περίοδο αποθήκευσης, τη μέγιστη διάρκεια (έως 6 μήνες), την αίτηση και τις προϋποθέσεις του «πρώτου καταθέτη».
Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου αναφέρουν ότι η ενίσχυση ενοικίου θα καταβάλλεται στο 75% του τιμολογίου.
4.7 Πριμ συμμετοχής στο ÇMVA (Δίκτυο Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης) (2025)
Η πληρωμή γίνεται στις εκμεταλλεύσεις που υπογράφουν συμφωνία συμμετοχής στο ÇMVA και κοινοποιούν τα δεδομένα τους για ένα λογιστικό έτος.
Το ποσό για το 2025 ανακοινώθηκε στα 1.500 TL.
4.8 Ενίσχυση γεωργικής ενημέρωσης και συμβουλευτικής (TYDD) (2025)
Η ενίσχυση καταβάλλεται σε εξουσιοδοτημένα πρόσωπα/φορείς ανά γεωργικό σύμβουλο (με την προϋπόθεση 12 μηνών υπηρεσίας)· η πληρωμή γίνεται για έως 5 συμβούλους ανά φορέα· οι πληρωμές γίνονται σε δύο δόσεις (Μάιος/Νοέμβριος).
Το ετήσιο ποσό της ενίσχυσης συμβουλευτικής για το 2025 ανακοινώθηκε στα 294.000 TL.
Στη Σμύρνη, τα καθεστώτα ενίσχυσης αυτά εφαρμόζονται με βάση την αντιστοίχιση προϊόντος–λεκάνης (καλλιεργητικό πρότυπο της λεκάνης) και τα αρχεία ÇKS/TBS των εκτάσεων παραγωγής. Επομένως, κατά την αξιολόγηση του πεδίου της «προγραμματισμένης παραγωγής» ειδικά για τη Σμύρνη, είναι απαραίτητο να αντιστοιχίζεται ο σχετικός δήμος/η σχετική λεκάνη με τον κατάλογο του παραρτήματος της Απόφασης (όρια λεκανών όπως Γκεντίζ–Μικρός Μαίανδρος) και να ελέγχονται αναλόγως οι δηλώσεις παραγωγής.
5. Ευρήματα του έργου και παρατηρήσεις πεδίου
Το έργο «Βιώσιμη Συγκομιδή», με επίσημο τίτλο «Γεωργία Ακριβείας για ένα πιο Πράσινο Αύριο: Συνηγορία για τη Βιώσιμη Γεωργία», είναι μια πρωτοβουλία που χρηματοδοτείται στο πλαίσιο της Δράσης της Κοινωνίας των Πολιτών για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και υλοποιείται με αριθμό έργου IPAIII/2023/451-911. Η περίοδος υλοποίησης του έργου είναι 26.12.2023–26.12.2026 και οι δραστηριότητες έχουν σχεδιαστεί και υλοποιούνται ταυτόχρονα στις επαρχίες Άγκυρα, Άδανα, Σμύρνη, Σακάρια και Σανλιούρφα. Στο πλαίσιο του έργου συστάθηκε το Γεωργικό Συμβούλιο Αγροτών για την ενίσχυση του μηχανισμού παρακολούθησης και ανατροφοδότησης στις πιλοτικές επαρχίες. Στο Συμβούλιο συμμετέχει ένας εκπρόσωπος των αγροτών για κάθε πιλοτική επαρχία· οι εκπρόσωποι αυτοί είναι υπεύθυνοι για την παρακολούθηση της εφαρμογής στις επαρχίες τους, τη συγκέντρωση των παρατηρήσεων πεδίου και τη διασφάλιση της ροής δεδομένων προς τις διαδικασίες παρακολούθησης πολιτικών. Πράγματι, τα ευρήματα των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με τη συγκομιδή, την εμπορία και τον σχεδιασμό στηρίχθηκαν σε πληροφορίες που διαβίβαζαν τακτικά από το πεδίο τα μέλη του Συμβουλίου και σε αποτελέσματα παρακολούθησης, ώστε οι αξιολογήσεις να βασίζονται όχι μόνο σε δηλώσεις αλλά σε ένα πλαίσιο παρακολούθησης με βάση τις διαδικασίες και τα δεδομένα. Το έργο στοχεύει στη διεύρυνση των πρακτικών βιώσιμης γεωργίας και γεωργίας ακριβείας, στην ενίσχυση της ικανότητας συνηγορίας και παρακολούθησης και στη δημιουργία ενός κύκλου μάθησης και βελτίωσης, προσανατολισμένου στο πεδίο, μέσω πιλοτικών εφαρμογών. Στη δομή της εταιρικής σχέσης, η Διεθνής Συνομοσπονδία Γεωργίας και Τροφίμων (TARIMKON) είναι ένας από τους επικεφαλής/βασικούς φορείς, ενώ ο Σύλλογος Πράσινης Ανάπτυξης (Yeşil Kalkınma Derneği, YKD) και το VERDE – Κέντρο Έρευνας, Καινοτομίας και Βιώσιμης Ανάπτυξης συγκαταλέγονται στους εταίρους συνεργασίας.
Υπό το φως της Συνάντησης Παρακολούθησης Πολιτικών που πραγματοποιήθηκε στη Σμύρνη, των εγγράφων παρακολούθησης που κοινοποιήθηκαν στη συνάντηση και του συνόλου πληροφοριών που συγκεντρώθηκαν από το πεδίο, οι απόψεις των αγροτών συλλέχθηκαν συστηματικά· οι επισκέψεις πεδίου που ακολούθησαν είχαν στόχο να καταστήσουν ορατά, μαζί με τους παραγωγούς, τα σφάλματα εφαρμογής σε επίπεδο αγροτεμαχίου και τα κρίσιμα σημεία στα οποία αυτά μετατρέπονται σε απώλειες απόδοσης. Οι παρατηρήσεις πεδίου εξετάστηκαν υπό τους άξονες της βελτίωσης του προγράμματος άρδευσης, του επανασχεδιασμού του σχεδίου λίπανσης ανάλογα με τις συνθήκες του αγρού/εδάφους και της τυποποίησης των διαδικασιών έγκαιρης προειδοποίησης και παρατήρησης, και συνδέθηκαν άμεσα με τις πρακτικές στην εκμετάλλευση. Σύμφωνα με την προσέγγιση της Γεωργικής Συνηγορίας, τα ευρήματα περιγράφηκαν με βάση τις διαδικασίες και τα δεδομένα και όχι τα πρόσωπα ή τους φορείς· για κάθε εύρημα ορίστηκε ένα εφαρμόσιμο βήμα βελτίωσης (βραχυπρόθεσμο/μεσοπρόθεσμο).
Οι απόψεις των αγροτών και τα ευρήματα πεδίου συγκεντρώθηκαν στους ακόλουθους κύριους θεματικούς άξονες ερωτημάτων:
Άρδευση και αποδοτικότητα νερού: Αποφάσεις για τον χρόνο/την ένταση της άρδευσης, απώλειες νερού, εμπόδια στη μετάβαση σε άρδευση υπό πίεση, διαχείριση του υδατικού στρες σε κρίσιμα φαινολογικά στάδια.
Υγεία του εδάφους και λίπανση: Συχνότητα εδαφολογικών αναλύσεων, ετερογένεια των αγροτεμαχίων, χρονισμός της λίπανσης, εφαρμογές οργανικής ουσίας/εδαφοβελτιωτικών.
Υγεία των φυτών και έγκαιρη προειδοποίηση: Παρακολούθηση ασθενειών και εχθρών, δείκτες μετεωρολογικού στρες, πρότυπα για τα αρχεία παρατηρήσεων, παρέμβαση με βάση κατώφλια.
Σφάλματα εφαρμογής σε επίπεδο αγροτεμαχίου: Πυκνότητα σποράς/φύτευσης, αναντιστοιχία μεταξύ άρδευσης και λίπανσης, βαθμονόμηση μηχανημάτων/εξοπλισμού, επαναλαμβανόμενες εφαρμογές και απώλειες.
Συλλογή δεδομένων και υποστήριξη αποφάσεων: Απλά αρχεία αγρού, χρήση αισθητήρων/εφαρμογών, κοινοποίηση δεδομένων και εκπαιδευτικές ανάγκες.
Κόστος, πρόσβαση και ικανότητα: Κόστος εισροών, πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ανάγκη για κοινή χρήση/συνεταιριστική οργάνωση, πρόσβαση σε τεχνικές συμβουλευτικές υπηρεσίες.



