Anadolu Çiftçi Meclisi tarafından hazırlanan 2025 Yılı Hak Temelli Politika Raporu yayımlanmıştır. Rapor, tarım politikalarını yalnızca destek kalemleri üzerinden değil; üreticinin insana yakışır gelir, öngörülebilirlik, risklerden korunma ve karar süreçlerine katılım haklarını güvence altına alan bir çerçeveyle ele almaktadır.
Türkiye’de tarım, gıdaya erişimi, kırsal istihdamı ve toplumsal eşitsizlikleri doğrudan etkileyen stratejik bir alandır. Rapor bu nedenle hak temelli bir izleme çerçevesiyle hazırlanmış; 2025 yılı tarım politikalarının üretici üzerindeki etkisini değerlendirerek sahadaki hak kayıplarını azaltmaya yönelik uygulanabilir politika önerileri geliştirmiştir.
Raporda ele alınan başlıklar:
- Hak kaybı kavramının kapsamı: gelir erimesi, desteklerin reel değer kaybı, ödeme gecikmeleri, iklim risklerine karşı yetersiz koruma ve pazara erişimdeki güçsüzlük
- 2025 yılı destek uygulamaları: desteklerin erken açıklanmasının planlamaya katkısı ile uygulamanın hız, adalet ve etkinlik boyutunun üretici deneyimi üzerinden değerlendirilmesi
- Üretimde kalma kapasitesini zorlayan etkenler: artan girdi maliyetleri, don ve kuraklık gibi afetler, pazarlama zincirindeki dengesizlikler
- TBMM soru önergelerinin tematik analizi: 2025 yılı boyunca verilen önergeler üzerinden tarım gündemindeki öncelikler ve boşluklar
Raporun temel vurgusu, kriz sonrası telafinin ötesine geçilerek risk azaltım ve reel gelir koruma politikalarının güçlendirilmesidir. Bulgular, afet sonrası müdahalelerin öne çıktığını; önleyici ve dönüşüm odaklı araçların daha güçlü kurumsallaştırılması gerektiğini göstermektedir.
Rapor, eleştirel bir değerlendirme sunmanın ötesinde; merkezi ve yerel aktörler arasında iş birliğini güçlendiren, bütçe gerçekliğiyle uyumlu ve izlenebilir politika önerileriyle üreticinin haklarını ve tarımın dayanıklılığını güçlendiren bir yol haritası ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Rapora aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz. Görüş ve değerlendirmelerinizi tarimkon.project@gmail.com adresine iletebilirsiniz.
PDF · 1,3 MB
