Bakanlık Görüşmesi ve Ulusal Tarım Değerlendirme Raporu
TBMM Tarım ve Köyişleri Komisyonu Üyesi, Konya Milletvekili Mehmet Baykan,
İcra Kurulu Başkan Vekilimiz Bekir Aşıkbekiroğlu,
İcra Kurulu Üyemiz İlker Muammer Yaşar
ve Adana merkezli Çukurova Havzası Tarım Savunucularımızın katılımıyla;
İbrahim Yumaklı ile bir araya gelinmiş; Yüksek Katma Değerli Ürünler Üretim Merkezi kapsamında yürütülen çalışmaların mevcut durumu ve ulusal ölçekte tarımsal planlama, hasat ve pazarlama süreçlerine ilişkin saha temelli değerlendirmeler ele alınmıştır.
I. Görüşmenin Amacı ve Kapsamı
Bu kapsamda görüşmede;
Yüksek Katma Değerli Ürünler Üretim Merkezi’nin kuruluş vizyonu,
Sahada devam eden hazırlık ve planlama süreçleri,
Öncelikli ürün grupları, teknoloji ve altyapı ihtiyaçları,
Ar-Ge, kalite standardizasyonu, izlenebilirlik ve verimlilik artırıcı bileşenler,
Üreticiye erişim, yaygınlaştırma ve izleme-değerlendirme mekanizmaları
bütüncül bir çerçevede ele alınmıştır.
II. Ulusal Tarımsal Değerlendirme: Ortak Çerçeve
Görüşmede sunulan saha verileri ve analizler; tarımsal üretimin yalnızca ekim ve hasat aşamalarıyla sınırlı olmadığını, planlama, pazarlama, iklim uyumu ve politika bütünlüğü sağlanmadığı sürece sürdürülebilirliğin mümkün olmadığını açık biçimde ortaya koymuştur.
Farklı havzalardan elde edilen üretici deneyimlerinin karşılaştırmalı analizi; bölgesel sorunların ülke genelinde ortak yapısal kırılganlıklara işaret ettiğini göstermiştir. Bu doğrultuda TARIMKON’un yaklaşımı;
Sahaya dayalı veri üretimi,
Hak temelli politika savunuculuğu,
İklim duyarlı üretim ve hasat planlaması,
Üretim–hasat–pazarlama zincirinin birlikte ele alınması
ilkeleri üzerine inşa edilmiştir.
III. Savunuculuk ve Hak Temelli Tarım Politikaları
Görüşmede; tarım politikalarının geçici destekler yerine, üreticinin haklarını güvence altına alan kalıcı ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturulması gerektiği vurgulanmıştır.
Sahadan aktarılan bulgulara göre;
Üretim kararları büyük ölçüde piyasa belirsizliği altında alınmakta,
Hasat döneminde koruyucu ve dengeleyici mekanizmalar yeterince devreye girmemekte,
Pazarlama aşamasında üreticinin pazarlık gücü zayıf kalmaktadır.
Bu nedenle savunuculuk; yalnızca talep ileten bir yapı değil, doğrulanabilir saha verisinin karar alma süreçlerine sistematik biçimde taşındığı kurumsal bir geri besleme mekanizması olarak ele alınmıştır.
IV. İklim Değişikliği, Planlama ve Hasat Süreçleri
İklim değişikliğinin etkilerinin artık öngörülebilir risk olmaktan çıkıp, doğrudan üretim ve hasat kararlarını belirleyen ana unsur hâline geldiği ifade edilmiştir.
Ulusal ölçekte öne çıkan başlıca etkiler:
Mevsim kaymaları,
Aşırı sıcaklıklar,
Düzensiz yağış ve kuraklık.
Bu çerçevede, iklim verisini dikkate almayan üretim ve hasat planlarının ekonomik ve sosyal açıdan sürdürülemez olduğu yönünde görüş birliği oluşmuştur.
V. Yüksek Katma Değerli Ürünler Üretim Merkezi ve Yol Haritası
Görüşmede, merkezin temel hedefi olan üretimden pazara uzanan entegre değer zinciri yaklaşımı çerçevesinde;
Öncelikli ürün grupları,
Teknoloji ve altyapı yatırımları,
Ar-Ge ve kalite standardizasyonu,
İzlenebilirlik ve verimlilik artırıcı teknik bileşenler
Sayın Bakan’a arz edilmiştir.
Merkezin; bölgesel kalkınma, ihracat kapasitesi, üretici örgütlülüğü ve istihdam açısından sağlayacağı katkılar değerlendirilmiştir.
VI. Ortak Görüşler ve Sonuç
Görüşme sonunda;
Tarım Savunuculuğu yaklaşımının sahada güven veren, ölçülebilir ve sonuç odaklı bir uygulama katmanı olarak kurgulanması,
İzleme–değerlendirme mekanizmalarının ortak göstergelerle güçlendirilmesi,
Sürecin net takvim, doğrulanabilir hedefler ve ölçülebilir çıktılarla ilerletilmesi
konusunda ortak irade teyit edilmiştir.
Sayın Bakanımızın değerlendirmeleri doğrultusunda; sahaya dayalı, veri temelli ve hak temelli bu yaklaşımın Bakanlık politikalarıyla uyumlu biçimde geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesi hususunda mutabakata varılmıştır.
